(EQ)  هوش اجتماعی یا هیجانی و راههای تقویت آن

هوش اجتماعی نحوه ارتباط برقرار کردن و توانایی کنار آمدن و همکاری کردن با دیگران می باشد این هوش را می توان به یک مهارت فردی تعبیر کرد . این هوش شامل آگاهی از وضعیت ها و محرک های اجتماعی می باشد که می توان آن ها را رهبری کرد . همچنین استایل های تعاملاتی و استراتژی هایی را شامل می شود که به شخص کمک می کند تا به اهداف خود در رابطه با دیگران برسد و دیدگاه درونی ما را ارتقا می بخشد و باعث می شود که الگوهای عکس العملی بهتری داشته باشیم . و افرادی که به درجه ای از درک می رسند که احساسات خود و دیگران را در حین گفتگو متوجه می شوند هوش هیجانی دارند و باید توجه داشته باشیم که پایه های اصلی این هوش (اجتماعی و هیجانی) نیز همانند (IQ) در سنین کودکی شکل می گیرد و زمینه را برای بزرگسالی سالم تر و رضایت بخش تر فراهم می کند . اولین و  مهمترین راه های افزایش هوش هیجانی و عاطفی در سنین خرد سالی برقراری ارتباط چشمی و کلامی(صحبت باکودکان  و آواز خواندن ) و نوازش کردن کودکان هست.

هوش اجتماعی یا هیجانی کودک چیست؟

هوش اجتماعی یا هیجانی به توانایی درک ، کنترل و ابراز احساسات خود و دیگران اشاره دارد. در دوران کودکی، این مهارت‌ها به تدریج شکل می‌گیرند و نقش مهمی در رشد اجتماعی و عاطفی کودکان ایفا می‌کنند. هوش اجتماعی یا هیجانی به کودکان کمک می‌کند تا در محیط‌ های اجتماعی موفق‌تر باشند و روابط بهتری با همسالان خود برقرار کنند و در مواجهه با چالش‌های زندگی عملکرد بهتری داشته باشند.

محیطی که کودک در آن زندگی می کند تأثیر زیادی در  رشد ، یادگیری و توسعه ی آینده او دارد.  فرهنگ ، ارزش‌ها و تجارب محیطی که کودک به آن تعلق دارد ارزش بیشتری در فرآیند یادگیری او دارد مهارت های اجتماعی-هیجانی کودکان در سنین پایین در سازگاری آنها با محیط و اجتماع ، و روابط سازنده مفید است .

این مهارت‌های اجتماعی-هیجانی اولیه شامل انواع موضوعات مختلف از قبیل احساسات( مانند شادی ، ترس ، خشم و غم ) ، واکنش های عاطفی (مانند علاقه ، تعجب ، ترجیح ، وانزجار) ، خود تنظیمی احساسات ، دلبستگی ، رفتار اجتماعی ، احساسات خودآگاه (مانند گناه ، شرم ، حسادت و غرور) ، همدردی و همدلی ، اجتماعی شدن با همسالان ، رفتار متقابل و بازی و احساسات و هویت جنسیتی می باشند . و باید توجه داشت که  توسعه مهارت های اجتماعی – عاطفی از سنین کودکی شروع می شود . در این میان زندگی کودک به شدت تحت تأثیر تعاملات والدین کودک قرار می گیرد و تعاملات و روابط او با سایر اعضای خانواده و همسالان او به تدریج رشد می کند .

چرا هوش اجتماعی یا هیجانی کودک مهم است ؟

هوش اجتماعی یا هیجانی نه تنها باعث افزایش توانایی تحصیلی کودک می شود ، بلکه باعث افزایش رفتارهای اجتماعی او (مانند مهربانی و همدلی) ، بهبود نگرش او نسبت به مدرسه ، محیط خانواده و دوستان  و کاهش افسردگی و استرس در بین دانش آموزان می شود .

کمک خانواده و مدرسه در افزایش هوش اجتماعی و هیجانی باعث می شود کودک توانایی های  زیر را توسعه دهد :

1- خودآگاهی

خودآگاهی شامل درک احساسات ، اهداف شخصی و ارزش های خود است . این شامل ارزیابی دقیق نقاط قوت و محدودیت‌های خود ، داشتن طرز فکر مثبت   از خودکارآمدی و خوش‌بینی است. سطوح بالای خودآگاهی مستلزم توانایی تشخیص چگونگی ارتباط افکار ، احساسات و اعمال است .

2- خود مدیریتی

خود مدیریتی نیازمند مهارت ها و نگرش هایی است که توانایی تنظیم احساسات و رفتارهای خود را تسهیل می کند . این شامل توانایی به تأخیر انداختن رضایت ، مدیریت و کنترل استرس  و پشتکار در برابر چالش‌ها به منظور دستیابی به اهداف شخصی و آموزشی است.

 3- آگاهی اجتماعی

آگاهی اجتماعی شامل توانایی درک ، همدلی و احساس همدردی با افرادی با پیشینه ها یا فرهنگ های مختلف است .  همچنین شامل درک هنجارهای اجتماعی برای رفتار و شناخت منابع و حمایت های خانواده ، مدرسه و جامعه است.

4- مهارت های ارتباطی

مهارت‌های ارتباطی به دانش‌آموزان کمک می‌کند تا روابط سالم و با ارزش را ایجاد و حفظ کنند و مطابق با هنجارهای اجتماعی عمل کنند. این مهارت ها شامل برقراری ارتباط واضح ، گوش دادن فعال ، همکاری ، مقاومت در برابر فشارهای اجتماعی نامناسب ، مذاکره سازنده در تعارض و جستجوی کمک در صورت نیاز است .

5- تصمیم گیری مسئولانه

تصمیم گیری مسئولانه شامل یادگیری نحوه انتخاب های سازنده در مورد رفتار شخصی و تعاملات اجتماعی در محیط های مختلف است . این امر مستلزم توانایی در نظر گرفتن استانداردهای اخلاقی ، نگرانی های ایمنی ، هنجارهای رفتاری دقیق برای رفتارهای پرخطر ، سلامت و رفاه خود و دیگران و ارزیابی واقع بینانه از پیامدهای اقدامات مختلف است .

اگه می خوای یکی از ابزار های آموزشی فوق رو مستقیم از تولید کننده بخری

 اینجا رو کلیک  کن 

ممنون از حمایتتون…

چگونه بفهمیم کودکمان هوش اجتماعی یا هیجانی بالایی دارد؟

برای فهمیدن اینکه کودک شما هوش اجتماعی یا هیجانی بالایی دارد یا خیر ، می‌توانید به موارد زیر توجه کنید:

۱– تعاملات اجتماعی:

کودکانی که هوش  اجتماعی یا هیجانی بالایی دارند ، توانایی خوبی در برقراری ارتباط با دیگران و بازی با همسالان خود دارند . آن‌ها معمولاً به طور طبیعی در محیط‌های اجتماعی راحتتر هستند و به خوبی قادرند به موقع به احساسات خود و دیگران پاسخ دهند.

۲–  درک احساسات:

کودکان با هوش اجتماعی بالا ، توانایی درک و بیان احساسات خود و دیگران را دارند . آن‌ها به درستی می‌توانند احساسات مختلف را تشخیص دهند و در موقعیت‌های مختلف به طور مناسب با آنها برخورد کنند.

۳–همکاری و همبستگی:

کودکانی با هوش اجتماعی یا هیجانی بالا علاقه زیادی به همکاری و همبستگی با دیگران دارند. آن‌ها تمایل زیادی به فعالیت در گروه ، کنترل خشونت ، نزاع و سازش با دیگران دارند.

۴–  قدرت تفکر اجتماعی:

کودکان با هوش اجتماعی یا هیجانی بالا معمولاً توانایی خوبی در تفکر اجتماعی دارند . آن‌ها می‌توانند عواطف و افکار دیگران را درک کنند و با توجه به آنها ، رفتار مناسبی را انتخاب کنند و در صورت نیاز به دیگران کمک کنند.

۵–حل مسئله اجتماعی:

کودکان با هوش اجتماعی یا هیجانی بالا توانایی خوبی در حل مسائل اجتماعی دارند. آن‌ها مهارت‌هایی مانند توانایی گفتگو و مذاکره ، تشخیص تنش‌های اجتماعی و یافتن راه‌ حل‌های خلاقانه برای مسائل اجتماعی را دارند.

اگر کودک شما از تمامی موارد فوق برخوردار است ، احتمالا باید هوش اجتماعی بالایی داشته باشد . با این حال ، لازم به ذکر است که هوش اجتماعی کودکان به مرور زمان تغییر می‌کند و به مرور زمان می‌تواند بهبود یابد . بنابراین ، مهم است به تکامل و پیشرفت کودکان در این زمینه توجه داشته باشیم.

والدین می توانند با توسعه هوش اجتماعی یا هیجانی کودکان در اوایل زندگی ، زمینه را برای بزرگسالی سالم تر و رضایت بخش تر فراهم کنند . هوش هیجانی بالا با سلامت روان ، عملکرد تحصیلی و مهارت های اجتماعی بهتر مرتبط است.

به همین دلیل ، اولیا و مربیان باید تلاش  کنند تا قلب کودکان را درگیر کنند تا ذهن آنها را درگیر شود . سرگرمی، عشق، پذیرش و ستایش در آموزه های آنها گنجانده شده است . و والدین نیز باید نقشی حیاتی در این برنامه ایفا  کنند ، زیرا فرزندان شما بیشتر به شما نگاه می کنند و با درگیر کردن قلب آنها با عشق ، شاهد افزایش چشمگیرهوش اجتماعی و عاطفی آنها خواهید بود .

تقویت هوش اجتماعی یا هیجانی در بزرگسالی

برای تقویت هوش اجتماعی یا هیجانی در سنین نوجوانی یا بالاتر می‌توان از روش‌های مختلفی استفاده کرد که به فرد کمک می‌کند احساسات خود و دیگران را بهتر درک و مدیریت کند . در ادامه چند راهکار موثر برای تقویت هوش اجتماعی یا هیجانی در سنین نوجوانی یا بالاتر آورده شده است:

1– افزایش خودآگاهی

تمرین خودآگاهی : از فرد بخواهید که به احساسات خود توجه کند و بداند در هر لحظه چه احساسی دارد. به عنوان مثال، روزانه زمانی را برای بررسی احساسات اختصاص دهید.

نوشتن احساسات :  نگه داشتن یک دفترچه برای نوشتن احساسات می‌تواند به شناسایی بهتر احساسات و الگوهای رفتاری کمک کند.

2– توسعه مهارت‌های همدلی

گوش دادن فعال :  یادگیری گوش دادن به دیگران بدون قطع کردن یا قضاوت، به درک بهتر احساسات و نیازهای آن‌ها کمک می‌کند.

تجسم احساسات دیگران:  فرد می‌تواند با تصور اینکه در جایگاه دیگران قرار دارد، احساسات و مشکلاتشان را درک کند.

3– مدیریت احساسات

تکنیک‌های تنفس و مدیتیشن :  این تکنیک‌ها به فرد کمک می‌کنند که در مواقع استرس‌زا یا خشمگین شدن، احساسات خود را مدیریت کرده و آرامش پیدا کند.

فاصله گرفتن از موقعیت‌های تنش‌زا:  اگر فرد در شرایطی قرار گرفت که احساساتش او را تحت تأثیر قرار داد، می‌تواند مدتی از آن موقعیت دور شود تا آرام‌تر تصمیم بگیرد.

4– تقویت مهارت‌های اجتماعی

بازی‌های گروهی و فعالیت‌های تیمی :  فعالیت‌هایی که نیاز به همکاری با دیگران دارند به افراد کمک می‌کنند مهارت‌های اجتماعی و ارتباطی خود را تقویت کنند

تشویق به بیان احساسات:  به کودکان و بزرگسالان یاد بدهید که به راحتی احساسات خود را بیان کنند و از این که درباره احساساتشان صحبت کنند نترسند.

5– حل مسئله به صورت خلاقانه : تشویق به حل مسائل در موقعیت‌های دشوار ،  مواجه شدن با مسائل چالش‌ برانگیز و یافتن راه‌حل‌های مناسب به تقویت تفکر خلاق و توانایی کنترل احساسات در شرایط پیچیده کمک می‌کند.

کمک آموزشی . هوش هیجانی . هوش اجتماعی